Open source-software, de beter optie?

Je hebt de beslissing genomen om over te stappen van Big Tech naar voor jou passende alternatieven. Kies je dan voor open source of juist niet? Maar wat is open source eigenlijk en wanneer is het een goede of slechte keuze?

Wat is open source-software?

Alle software heeft een broncode, dat zijn bouwstenen waar de software van gemaakt is. Zonder broncode geen programma. Als software open source is betekent het dat iedereen de broncode kan bekijken. Zo kun je (als je weet wat ziet) precies bekijken hoe de software werkt, welke data worden verzameld, waar open deuren zijn, etc. Kortom: niks geen sneaky gedoe, want alles is zichtbaar en te controleren.

Closed source-software is precies het tegenovergestelde. De broncode van de betreffende software is in handen van een bedrijf of organisatie en alleen de eigen ontwikkelaars kunnen de code bekijken en/of aanpassen. Als koper moet je er op vertrouwen dat het goed is, want inzicht in de code heb je niet. Is dat per definitie slecht? Nee hoor. Door het closed source te houden kan de eigenaar van de software het ontwikkelen naar zijn/haar eigen visie, zonder dat een ander daar aan kan lopen te peuteren.

Best kans dat je al open source-software gebruikt, mogelijk zonder dat je daar erg in hebt. Denk aan OpenOffice, WordPress voor je website of Android op je telefoon.

Licenties en kosten

Hoewel veel mensen er vanuit gaan dat open source-software gratis is, is dat niet altijd het geval. Hetzelfde geldt voor zelf ‘knutselen’ aan de software. De licentie die bij de software zit bepaalt wat je wel of niet mag doen met de code. Bijv. of je het mag aanpassen, commercieel mag gebruiken of dat je moet bijdragen aan de community. Gratis en/of een openbare broncode betekent dus zeker niet dat je er alles mee mag doen.

Is open source veilig?

Omdat de broncode voor iedereen openbaar is zou je kunnen denken dat de gegevens die je in het programma stopt ook voor iedereen zichtbaar zijn. Gelukkig klopt dat niet. Jouw gegevens worden gewoon netjes beschermd. Misschien wel juist omdat de broncode openbaar is, want zou de software sneaky een achterdeurtje openzetten, dan is ook dat namelijk voor iedereen zichtbaar. En reken maar dat er dan stennis geschopt wordt.

Alles op een rijtje

Voordelen van open source

• Het is openbaar, iedereen kan de broncode bekijken. Dus ook of er fouten of risico’s in de broncode zitten.
• Snelheid in aanpassingen. Omdat er veel mensen aan werken worden storingen sneller opgelost en aanpassingen eerder doorgevoerd.
• Je kunt zelf invloed uitoefenen op de software. Bijv. via de betreffende community of door zelf de broncode aan te passen als de licentie dit toestaat.
• Financieel vaak aantrekkelijk. Veel open source-software is gratis of tegen lagere prijzen dan closed software die in eigendom van een bedrijf is.
• Je zit niet meteen vast aan een heel abonnementsysteem of groot pakket. Veel open source-software kun je als basis downloaden of kopen en dat uitbreiden als je daar zelf aan toe bent.
• Geen vendor lock-in. Dit houdt in dat je niet afhankelijk bent van 1 leverancier. Als bepaalde software jou niet bevalt kun je je hele handel oppakken en verhuizen naar andere software.

Nadelen van open source

• Je hebt geen rechten als gebruiker omdat de verantwoording niet bij 1 persoon ligt.
• De ontwikkeling is afhankelijk van de softwareontwikkelaars en grootte van de community. Als software wordt ontwikkeld door een klein groepje mensen en die geven er de brui aan, dan houdt het al snel op. Hoe groter de community, hoe beter en sneller de ontwikkelingen gaan en hoe stabieler de software op de lange termijn.
• Kwaadwillenden hebben ook toegang tot de broncode. Ze kunnen bijvoorbeeld zwakke punten in de software gebruiken om virussen voor te bouwen.

Moet ik kiezen voor open source-software?

Dat is alleen een vraag die jij zelf kunt beantwoorden. Veel gaat om het vertrouwen wat je in bepaalde software hebt en de community daaromheen. Software zoals Linux of LibreOffice hebben grote en trouwe communities. Dit zorgt voor een hoge mate van betrouwbaarheid en veiligheid. Evenzo is het ook bij closed source-software een kwestie van vertrouwen, juist omdat je daar de broncode níet kunt zien.